Cẩm nang chinh phục bài tập về từ loại – Động từ

2249

Cô Trần thị Vân Anh, giáo viên Tiếng Việt tại HOCMAI giải đáp các vấn đề liên quan bài tập về động từ: Cách ghi nhớ dễ dàng các kiến thức về động từ thông qua sơ đồ tư duy, làm quen với ba dạng bài tập cơ bản về từ loại trong Tiếng Việt 4.

Bài tập về loại từ không chỉ là một nội dung trong phần luyện từ và câu, mà còn là vấn đề quan trọng để xây dựng kỹ năng dùng từ và hành văn. Động từ là từ loại cơ bản và quan trọng thường xuyên đi kèm với danh từ để tạo thành câu. Để học sinh có được kiến thức tổng quan và phân dạng về động từ, cô Trần Thị Vân Anh đã có những hướng dẫn chi tiết ở dạng bài này qua video bài giảng dưới đây.

Tổng quan kiến thức về động từ và phân loại động từ

Cô Vân Anh chia sẻ: “Thực chất các em học sinh đã được tiếp xúc với bài tập về động từ ở nội dung về từ chỉ hoạt động và từ chỉ trạng thái (chương trình lớp 2,3). Tới chương trình lớp 4, những từ chỉ hoạt động và trạng thái này sẽ được gọi là động từ”.

Khái niệm về động từ: “Động từ là những từ chỉ trạng thái, hoạt động của sự vật, hiện tượng…”

Ví dụ:                                                                     

Hoạt động: bay, chạy, nhảy,…

Trạng thái: yêu, ghét, ngủ, nghỉ

Cô Vân Anh tổng quan lý thuyết, hướng dẫn xây dựng sơ đồ tư duy phần phân loại động từ

Phân loại động từ: Cũng giống như danh từ được phân ra thành hai dạng (danh từ chỉ sự vật và danh từ chỉ đơn vị), động từ cũng bao gồm hai loại cơ bản, để học sinh dễ ghi nhớ và theo dõi, cô Vân Anh đã xây dựng sơ phân dạng động từ:

Dựa vào sơ đồ trên ta thấy: động từ bao gồm động từ chỉ hoạt động và động từ chỉ trạng thái. Trong đó, động từ chỉ hoạt động (các hoạt động mà ta dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường hoặc cảm nhận được qua các giác quan) như “đi”. “ngã”, “bò”,…Ngược lại, động từ chỉ trạng thái là những từ chỉ hoạt động mà ta không thể nhìn thấy hay cảm nhận được bằng giác quan thông thường, ví dụ: yêu, thương, hận,…

Ngoài ra, động từ thường đi kèm với các từ: đã, sẽ, đang,…

Ví dụ: Mẹ đã về/Bố đang đi làm/Tôi sẽ đi ngủ,…

Các dạng bài tập cơ bản về động từ

Để học sinh có thể luyện tập và thực hành vững hơn, cô Vân Anh đã đưa ra và giải quyết một số bài tập điển hình liên quan đến động từ, bao gồm ba dạng cơ bản sau:

Dạng 1: Xác định động từ trong đoạn văn cho trước (bài tập nhận biết).

Đây là dạng bài tập cơ bản giúp học sinh ôn luyện và vận dụng khái niệm để xác định từ loại chính xác. Yêu cầu đề bài thường ở dạng liệt kê các động từ xuất hiện và có thể đi kèm một số yêu cầu khác nữa. Học sinh phải xác định đúng và không được bỏ sót các động từ xuất hiện trong bài, đồng thời nên căn cứ lý thuyết và dấu hiệu đã học để tìm đúng và đủ yêu cầu.

Ví dụ: Tìm các động từ có trong đoạn văn sau:

“Trên nương, mỗi người một việc, người lớn thì đánh trâu ra cày. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá. Mấy chú bé đi tìm chỗ ven suối để bắc bếp thổi cơm. Các bà mẹ cúi lom khom tra ngô”.

Đáp án: “đánh”, “cày”, “nhặt”, “đốt”, “đi tìm”, “bắc”, “thổi”, “cúi”, “tra”.

Dạng 2: Xác định từ thuộc động từ chỉ trạng thái hay động từ chỉ hoạt động (bài tập phân loại động từ).

Bài tập này thường nằm trong yêu cầu thêm sau khi học sinh đã xác định được động từ trong bài. Để làm đúng, ta căn cứ vào đặc điểm của hai loại động từ:

Động từ chỉ hoạt động – nhìn thấy bằng mắt hoặc cảm nhận được qua giác quan khác.

Động từ chỉ trạng thái – không nhìn hay cảm nhận được.

Để dễ hình dung, phụ huynh có thể giúp con vận dụng vào thực tế bằng cách làm mẫu các hoạt động bên ngoài như chạy, đi, nhảy… (động từ chỉ hoạt động) để con phát hiện chúng, từ đó phân biệt với loại vận động không thể hiện ra ngoài (động từ chỉ trạng thái).

Ví dụ: Phân loại động từ có trong các câu sau:

“Mẹ đang đi chợ Đồng Xuân” => “Đi”: động từ chỉ hoạt động

“Cha giận tôi nhiều nhưng không hề mắng tôi”. => “giận”: động từ chỉ trạng thái, “mắng”: động từ chỉ hoạt động.

Dạng 3: Bài tập phân loại từ (bài tập tổng hợp).

Dạng tổng hợp là bài tập thường xuyên xuất hiện và cũng là dạng nâng cao nhất trong các bài về loại từ. Học sinh phải có đầy đủ kiến thức về các từ loại khác nhau và phân biệt chúng thật rõ ràng. Trong đó, danh từ và động từ là hai từ loại cơ bản nhất. Để học sinh dễ dàng phân biệt danh từ và động từ, cô Vân Anh đưa ra lưu ý về đặc điểm nhận dạng tiêu biểu giữa chúng:

Danh từ thường đi sau các từ  chỉ số lượng (gọi là từ kiểm chứng) như: một, mỗi, thứ nhất, tất cả,…

Động từ thường đi kèm các từ mang tính chất về thì như: đã, sẽ, đang, sắp,…

Ví dụ: Tìm danh từ và động từ nếu có trong đoạn văn sau:

“Mỗi ngày, mẹ sẽ thức dậy từ 5 giờ sáng để chuẩn bị bữa sáng cho gia đình”

“ngày” là danh từ, đi liền trước có từ kiểm chứng “mỗi”.

“thức dậy” là động từ, đi liền trước là từ “sẽ” để bổ nghĩa cho động từ.

Nắm chắc lý thuyết và luyện tập khoa học là phương pháp học hiệu quả giúp học sinh hiểu và ghi nhớ sâu bài học. Với cách trình bày khoa học, sử dụng sơ đồ để đơn giản hóa kiến thức và giải quyết sáu bài tập cơ bản về động từ – từ loại, video bài giảng về chuyên đề động từ của cô Vân Anh sẽ là nội dung hữu ích giúp học sinh ôn tập, giành trọn điểm bài kiểm tra.

Cùng tham khảo video bài giảng của cô Trần Thị Vân Anh ngay tại: https://www.youtube.com/watch?v=uFzyWDtqLBs&feature=youtu.be