Dấu hiệu nhận biết quan hệ từ và cặp quan hệ từ

311

Quan hệ từ và cặp quan hệ từ không chỉ gặp trong phần Tiếng Việt mà  trong những đoạn văn, bài văn sẽ sử dụng rất nhiều. Đó cũng chính là từ nối giúp bài văn của học sinh trở nên hay hơn. 

Quan hệ từ 

Khái niệm: Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu với nhau. Quan hệ từ được dùng để nối giữa từ với từ, vế với vế, câu với câu, giữa đoạn văn với đoạn văn. 

Có các quan hệ từ nổi bật như: Và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về… 

Ví dụ: 

  1. Tôi anh ấy đã giúp đỡ nhau trong kỳ thi vừa rồi
  2. Lớp chúng tôi đang lựa chọn đi công viên hoặc đi vườn bách thú

Cách sử dụng quan hệ từ: Có trường hợp bắt buộc sử dụng quan hệ từ nhưng có những trường hợp không bắt buộc. Có một số quan hệ từ được dùng theo cặp. 

Cặp quan hệ từ 

  • Cặp quan hệ từ biểu thị nguyên nhân – kết quả. Thường sử dụng những cặp quan hệ từ như: Vì…nên..; do…nên…; nhờ…mà…

Ví dụ: Vì cuối tháng này tôi thi rồi nên tôi phải học chăm chỉ hơn

  • Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ giả thiết – kết quả, điều kiện – kết quả. Thường sử dụng những cặp quan hệ từ như: Hễ… thì…; Nếu… thì…

Ví dụ: Nếu năm nay tôi đạt kết quả cao thì bố mẹ sẽ cho tôi đi du lịch

  • Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tương phản. Thường sử dụng những cặp quan hệ từ như: Tuy…nhưng…; mặc dù…. Nhưng…

Ví dụ: Tuy ai cũng thắc mắc nhưng chúng tôi chẳng ai dám hỏi

  • Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tăng lên. Thường sử dụng những cặp quan hệ từ như: Không những… mà…; không chỉ… mà còn…; 

Ví dụ: Lan không những hát hay mà cô ấy còn múa rất đẹp

Các dạng bài tập học sinh thường gặp khi học quan hệ từ 

Dạng 1: Xác định quan hệ từ trong câu/đoạn/bài

Với dạng bài này đề bài sẽ đưa ra một câu văn hoặc một đoạn văn. Nhiệm vụ của học sinh là xác định quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ nào được sử dụng trong câu văn và đoạn văn đó. Các con phải biết được mục đích, ý nghĩa mà câu văn, đoạn văn để xác định quan hệ từ cho chính xác. 

Ví dụ: Thầy dạy võ phải ngạc nhiên Lý Công Uẩn thông thạo rất nhanh các ngón võ thầy truyền dạy (

Dạng 2: Điền quan hệ từ/cặp quan hệ từ thích hợp 

Với dạng bài tập này, đề bài đưa ra sẽ có những chỗ trống để học sinh điền quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ thích hợp. Các con phải hiểu câu/đoạn văn đang nói về nội dung gì? Mục đích? Ý nghĩa ra sao để sử dụng quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ cho phù hợp. 

Ví dụ: Cô ấy là người thông minh… tài giỏi ()

Dạng 3: Đặt câu với quan hệ từ và cặp quan hệ từ cho trước 

Các con sử dụng, đặt câu với quan hệ một cách phù hợp nhất. Muốn vậy các con phải hiểu cặp quan hệ từ đó có ý nghĩa như thế nào ở trong câu hoặc biểu thị ý nghĩa gì thì các con sẽ viết được câu rất thú vị. 

Ví dụ: Giá mà mùa hè đến thì chúng tôi nhất định sẽ đi biển